Loại gin thuần Việt, được chưng cất toàn từ các nguyên liệu bản địa Việt Nam. Ngay cả tên gọi cũng đậm chất Việt – Baigur chính là tên khu định cư cũ, khi đó chỉ là một làng nhỏ buôn bán các loại gia vị. Nhà sáng lập người Hà Lan Jochem Lisser cùng nhà chưng cất Phú đã dành nhiều năm rong ruổi khắp các chợ, vùng cao và đồng bằng sông nước Việt Nam để tìm những nguyên liệu xứng đáng xuất hiện trong chiếc chai đặc trưng mà giờ đây đã có mặt ở 50 quốc gia. Tại xưởng chưng cất ở Quận 9, Saigon Baigur biến trải nghiệm tham quan thành cơ hội để mỗi người tự chưng cất và mang về một chai gin của riêng mình.
“Chắc là vì phần lớn mọi người chưa từng nhìn thấy trứng rồng,” nhà sáng lập Saigon Baigur, Jochem Lisser, nói với vẻ hơi sốt ruột của một người đã phải đính chính điều này không biết bao nhiêu lần.
Anh ngồi khá thoải mái trên bộ sofa mới bọc nệm tại xưởng chưng cất kiêm không gian trải nghiệm của Saigon Baigur — và có vẻ cũng đã quen với sự nhầm lẫn ấy.
Chai gin hiện đã được bán tại hơn 50 quốc gia và vẫn đang tiếp tục mở rộng, không lấy cảm hứng từ trái sầu riêng. Cũng không phải trái dứa. Càng không phải một trái lựu đạn, dù đây lại là phép so sánh xuất hiện thường xuyên hơn người ta tưởng.
“Nó được lấy cảm hứng từ trứng rồng,” anh khẳng định, như thể hy vọng lần này có thể khép lại cuộc tranh luận đó một lần và mãi mãi.
Từ Chính Thổ Nhưỡng Việt Nam
Trong quan niệm truyền thống của người Việt, rồng sống trên trời và điều khiển thời tiết — nông dân cầu khấn rồng để có mùa màng bội thu.
“Chúng tôi sử dụng nguyên liệu địa phương, đến từ chính thổ nhưỡng Việt Nam,” Jochem nói. “Đó cũng là lý do chúng tôi chọn hình tượng con rồng.”
Suy cho cùng, những tranh luận quanh chiếc chai nên được xem là một lời khen. Bởi bản thân nó đã là một khởi đầu cho cuộc trò chuyện — lớp thủy tinh hun khói tối màu, dáng chai thấp và bầu, phủ kín những mặt cắt hình kim cương nổi, bắt sáng như lớp vảy của một sinh vật huyền thoại.
Phần thân chai bè rộng trên một đáy phẳng rồi thu dần lại ở phần cổ ngắn, hoàn thiện bằng nắp đồng và nhãn kim cương bằng đồng ở chính giữa. Một thiết kế dày dặn, có độ nặng tay và mang một xúc cảm riêng hiếm thấy ở một chai gin — trong một thế giới đầy những mẫu chai trông như thể được sinh ra cho kệ hàng miễn thuế sân bay, chai này lại trông như thể được tạo ra theo một ngôn ngữ thiết kế hoàn toàn riêng.
Không nhiều chai rượu mạnh có thể khơi ra từng ấy cuộc trò chuyện.
Jochem kể rằng thiết kế chai được chọn từ trước, khi họ vẫn chưa thực sự hiểu mình đang dấn thân vào điều gì. “Lúc đó chúng tôi hoàn toàn chưa nghĩ đến những rắc rối thực tế đi kèm. Chỉ đơn giản là nó đẹp, nên chúng tôi làm thôi.”
Những phức tạp chỉ đến sau đó, bởi bạn không thể dán một nhãn giấy phẳng lên bề mặt thủy tinh cong với những mặt cắt nổi như thế. Thế là họ chuyển sang dùng kim loại. Nhưng anh không hề hối tiếc. “Trong ngành này, diện mạo của sản phẩm rất quan trọng. Đó là ấn tượng đầu tiên. Người ta chưa biết gin của bạn ra sao — trước mắt họ là cả một hàng dài những sản phẩm khác nhau. Bạn có thể có một chai gin ngon, nhưng vẫn cần một thiết kế chai đủ hấp dẫn”
Điều đó lại càng đúng khi nghĩ đến độ phủ của Saigon Baigur lúc này. Có những nơi chai gin này xuất hiện vẫn khiến cả Jochem lẫn Phú bất ngờ. Một người bạn từng bắt gặp nó trong một cửa hàng ở Uganda. Nó được bán ở Peru. Có mặt tại Barbados. Và dường như còn ở một nơi nào khác thuộc vùng Caribbean mà ngay lúc đó cả hai cũng không thể xác định ngay trên bản đồ. “Nó cứ xuất hiện ở những nơi mà chúng tôi chưa từng hình dung tới,” Jochem nói, với vẻ hài lòng.
Chứng Minh Với Thế Giới Rằng Việt Nam Có Thể Làm Ra Loại Rượu Mạnh Đẳng Cấp
Nhưng cảm hứng đằng sau thiết kế chai không phải là hiểu lầm duy nhất mà Jochem và người chưng cất chính Phú đã phải kiên trì tháo gỡ. Cái tên Baigur là tên gọi xưa của Sài Gòn, từ thời đô thị phương Nam này vẫn chỉ là một làng chài yên ả và một điểm giao thương gia vị khiêm tốn. Từ đó, hành trình tìm kiếm các loại botanical đã đưa họ đi đến những vùng xa nhất của Việt Nam, từ đồng bằng sông Cửu Long đến miền cực Bắc — được thúc đẩy bởi một tham vọng rất rõ ràng: chứng minh với thế giới rằng Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những dòng rượu mạnh đẳng cấp.
“Chúng tôi có thảo quả đen từ vùng cực Bắc. Phật thủ từ Hà Nội. Quế từ dãy Trường Sơn thuộc khu vực Tây Nguyên. Hoa sen từ đồng bằng sông Cửu Long,” Phú chia sẻ. “Còn bách xù thì đến từ Macedonia,” anh nói thêm về thành phần duy nhất mà họ buộc phải tìm nguồn từ bên ngoài Việt Nam, và cũng là nguyên liệu không thể thiếu của bất kỳ chai gin nào.
Dù vậy, Phú rất sẵn lòng đưa ra một cách hình dung tổng quát hơn. “Việt Nam là vùng đất của các loại thảo mộc và gia vị — những nguyên liệu gắn liền với ẩm thực và văn hóa của chúng tôi. Và đó cũng chính là điều chúng tôi muốn truyền tải qua chai gin này. Nó giống như một chuyến du hành xuyên Việt bằng vị giác,” anh nói. “Bạn nhấp một ngụm gin và cảm nhận được mọi thứ — từng vùng đất, từng lớp gia vị.”
Phải mất hai năm thử nghiệm, họ mới chốt được công thức botanical và bách xù cuối cùng. Jochem thật lòng xem đây là chai gin yêu thích nhất của mình. Nhưng khi được hỏi kỹ hơn, anh cũng thừa nhận: “Có thể một ngày nào đó tôi sẽ làm một phiên bản siêu gia vị — với tỷ lệ gia vị cao hơn và nhiều phật thủ tươi hơn.
“Tôi rất thích những nốt hương cam chanh và mùi hương hoa cỏ. Vì vậy, một ngày nào đó, tôi muốn thử nghiệm thêm với nhiều loại trái cây thuộc họ citrus và các loài hoa của Việt Nam để tạo nên một chai gin có hương thơm thật nổi bật.”
Tinh Thần Vui Tươi Được Thể Hiện Trọn Vẹn Tại District 9 Distilling Company Của Saigon Baigur
Tinh thần vui tươi ấy được thể hiện trọn vẹn tại District 9 Distilling Company. Đây là địa điểm thứ hai của họ trên cùng một con đường — một không gian rộng rãi và thoáng đãng hơn nhiều. Họ từ lâu đã khá chật chội ở địa chỉ cũ, nơi những pallet hàng xếp kín đến mức gần như không còn chỗ để đi lại. “Sau sáu tháng tìm kiếm khắp thành phố, cuối cùng chúng tôi lại thuê được một nơi rất đẹp chỉ cách chỗ cũ khoảng 500 mét,” Phú cười.
Con đường dẫn đến District 9 Distilling Company phơi bày một Sài Gòn rất lao động, rất đời thường. Dây điện chằng chịt trên cao quấn vào nhau như những sợi mì ý. Những chiếc xe ben phủ bụi lách qua dòng xe máy. Các hàng rong bán rau củ, trái cây từ những xe đẩy dựng cạnh những ống cống bê tông khổng lồ đang chờ được lắp đặt. Những tấm bảng vẽ tay quảng cáo trang sức bạc và cá cảnh. Và dưới chiếc dù màu cam, một người phụ nữ bán những trái bưởi xanh từ chiếc xe đẩy nhỏ của mình.
Rồi bạn rẽ khỏi đường Võ Văn Hát, nơi tòa nhà được đánh dấu bằng một hình cắt lớn của chai Saigon Baigur. Cánh cổng mở ra một khu vườn: những hàng cọ, cây nhiệt đới, một hồ nước nhỏ với vòi phun, và một bức tượng rồng bạc quấn quanh gốc cây nhãn già. Sau gần 40 phút băng qua sự lan rộng của đô thị cùng lớp bụi bặm ngày một dày thêm, nơi này cuối cùng cũng mang lại cảm giác bình yên.
Đi xuyên khu vườn, lướt qua một căn bungalow nhỏ bên phải và quầy bar bên trái, không gian xưởng chưng cất dần mở ra quanh bạn. Khu lounge được bao quanh bởi những nồi chưng cất. Hai chiếc nhỏ hơn đặt cạnh khung cửa sổ nhìn ra vườn được gọi là Fire Dragon và Metal Dragon.
Phía sau chúng là điểm nhấn trung tâm mang tên Mother Dragon — hiện diện với một vẻ điềm tĩnh đầy uy lực, như thể mọi công việc nặng nề ở đây đều nằm trong tay nó. Ở cuối không gian là phòng workshop, nơi tám thiết bị chưng cất mini bằng đồng được xếp ngay ngắn. Phía sau đó là một tủ thuốc Đông y truyền thống, bên trong là những hũ gia vị được tuyển chọn từ khắp Việt Nam. Toàn bộ khung cảnh trông như một cửa hiệu bào chế cổ xưa được tưởng tượng nên bởi một người thực sự mê gin — và, ít nhiều thì, đúng là như vậy.
Workshop Chưng Cất Gin Tại Sài Gòn
Khách tham quan có thể tự tay làm ra chai gin của riêng mình trên một trong những thiết bị chưng cất mini ấy — từ việc chọn botanical cho đến vài tiếng sau, ra về với một chai gin được cá nhân hoá theo gu của chính mình.
Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể đi theo công thức gợi ý của Phú được in trên một tấm card nhỏ. Trong đó gợi ý mix 20 gram bách xù, 10 gram hạt mùi, 5 gram rễ bạch chỉ, rồi đến nhục đậu khấu, thảo quả xanh, vỏ cam, hạt thì là, quế và hoa hồng với tỷ lệ giảm dần. “Botanical là thứ rất dễ khiến bạn mắc sai lầm. Nhiều loại gia vị chỉ cần một lượng rất nhỏ thôi cũng có thể lấn át hoàn toàn các hương vị khác. Chỉ cần cho hơi quá tay một chút, ví dụ như quế, là bạn sẽ chỉ còn nếm thấy đúng vị đó,” Phú giải thích.
Dù vậy, anh cũng hoàn toàn thoải mái nếu bạn muốn bỏ qua lời khuyên ấy. Thực đơn nguyên liệu được chia thành bốn nhóm: gin base, citrus, floral and herbal, và spices — với tên tiếng Việt đặt cạnh tiếng Anh, cùng một mô tả ngắn về hương vị của từng loại. Chanh khô mang vị chua thanh, sắc nét và có độ bật. Đinh hương ấm, nồng và áp đảo. Ớt khô thì cay và phảng phất mùi khói. Nồi chưng cất của bạn bắt đầu chạy, từng giọt rượu chảy ra, và vài tiếng sau, bạn rời đi với một chai gin phản chiếu đúng trực giác vị giác của chính mình.
Một chiếc xe minivan sẽ đưa khách quay lại Thảo Điền, để mọi người có thể thoải mái nếm thử chai gin vừa làm hoặc gọi thêm vài ly cocktail ở quầy bar phía trước mà không cần bận tâm chuyện di chuyển. Tại đây có Saigon Baigur and Tonic (với hai phiên bản cho mùa khô và mùa mưa), Summer In Saigon ngập tràn trái cây nhiệt đới, hay BMT Breakfast — viết tắt của Buôn Ma Thuột lấy cảm hứng từ cà phê sữa và thủ phủ cà phê của vùng cao nguyên.
Những Cuộc Trò Chuyện Tại Dragon Bar Của District 9 Distilling Company
Đây là một nơi tuyệt vời để bắt đầu một cuộc trò chuyện với Jochem, Phú, hoặc bất kỳ ai trong đội ngũ — đặc biệt là sau khi công việc chưng cất trong ngày đã khép lại. Và đúng lúc này, câu chuyện đang rẽ sang lịch sử của gin.
Khi được hỏi nếu có thể mời một nhân vật nổi tiếng trong thế giới gin đến thăm xưởng chưng cất, Jochem trả lời không chút do dự: “Churchill. Người uống gin nổi tiếng nhất,” anh nói, nhắc đến câu nói nổi tiếng về sở thích Dry Martini của Winston Churchill: “Tôi chỉ muốn nhìn vermouth từ phía bên kia căn phòng trong lúc uống martini của mình.”
Phú thì có một câu trả lời khác. Anh muốn gặp người đã tạo ra genever nguyên bản — tiền thân của gin đến từ Hà Lan.
Và rồi đúng lúc ấy, bạn chợt nhận ra phía trên quầy bar là một chiếc đầu rồng đang dõi theo toàn bộ không gian. Một tác phẩm điêu khắc lớn bằng đồng, nổi bật trên nền gạch xanh đậm với từng hoạ tiết tinh vi, bên dưới là những chai Saigon Baigur được xếp thành hàng, lớp vảy kim cương bắt sáng lấp lánh.
Jochem ngẩng lên nhìn nó, rồi lại chau mày. “Bạn thấy không” anh nói. “Tôi đã bảo rồi mà — chai này là trứng rồng mà!”
Wink Hotels' is a new kind of Vietnamese hotel made for the modern traveler and ready to take on the world.